"Ik wil een nieuw feminisme: Femanisme"

Libelle, maart 2008 interview: Maloes de Keizer Fotografie Bernice Wissen 

Roos Wouters (33) strijdt voor een samenleving waarin mannen en vrouwen allebei even verantwoordelijk zijn voor het zorgen voor het inkomen én het zorgen voor kinderen. Samen met Joost (34) heeft ze twee kinderen, Sam van zeven en Julia van drie.

"Mijn vriend Joost en ik wisten precies hoe we ons ouderschap wilden aanpakken: we zouden allebei parttime gaan werken zodat we allebei evenveel voor onze kinderen zorgen. Ik dacht dat de maatschappij daar wel klaar voor was, maar dat bleek naïef gedacht. Toen we ons eerste kind kregen, Sam, was ik vijfentwintig en nog bezig met mijn studie politicologie. Na een half jaar studeerde ik af. Enthousiast ging ik op zoek naar een baan, maar dat viel flink tegen. Keer op keer werd ik bij sollicitaties afgewezen, omdat ik niet genoeg ervaring had. Als er een geschikte functie was, zou ik fulltime moeten werken. Ik vond het niet eerlijk: al jaren werd geroepen dat jonge, hoogopgeleide vrouwen hoognodig zijn, maar ik kreeg geen kans. En dus zat er niets anders op mijn studentenbijbaantje aan te houden. Daar zat ik, vol ambitie, met een diploma van de universiteit op zak achter de receptie van een televisiestation de telefoon aan te nemen. Natuurlijk is daar niets mis mee, maar ik wilde aan het werk in mijn vakgebied en op mijn niveau. Bij Joost was het hetzelfde verhaal. Ook hij kon geen goede baan vinden, omdat hij parttime wilde werken vanwege de zorg voor Sam. Terwijl vrienden van onze leeftijd zonder kinderen als een speer carrière maakten, kwamen wij geen stap verder. Het frustreerde enorm, maar we waren er wél allebei voor Sam.

Drie jaar later beviel ik van onze tweede, Julia. Dat ging niet bepaald goed; ik kreeg een slagaderlijke bloeding en heb op het randje van de dood gelegen. Het werd heel stil om me heen en dacht dat ik het niet zou halen. Op dat moment kon ik heel helder nadenken. Als íemand het ouderschap van twee kinderen alleen aan zou kunnen, was het Joost wel. Hij wil er écht zijn voor zijn kinderen - dat was al wel gebleken - daar maakte ik me helemaal geen zorgen over. Ik overleefde op het nippertje, maar verloor door de shock wel tien weken lang mijn stem. Joost was volgens mij in een nog grotere shock dan ik, maar hij moest twee dagen na de bevalling gewoon weer aan het werk. Ik maakte me daar heel druk over. Zelfs als een bevalling wel helemaal goed gaat, is het toch vreemd dat mannen in Nederland helemaal geen tijd krijgen om aan hun ouderschap te wennen? Terwijl Joost en ik zo graag allebei evenveel voor onze kinderen willen zorgen, groeide dat door zijn korte ouderschapsverlof vanaf het begin al scheef.

Kinderen als pionnen

Na mijn zwangerschapsverlof had het gevoel alles uit het leven te moeten halen. Ik ben als een gek gaan leven en werken. Inmiddels had ik bij hetzelfde televisiestation een baan gekregen als redacteur. Het was een heel drukke tijd waarin ik me kapot streste: ik wilde bewijzen, dat het wél mogelijk was om hogerop te komen én er voor je kinderen te zijn. Op een dag belde de juf van Sam: wie hem kwam ophalen van school. Ik was mijn kind vergeten op het schoolplein... Dat was de zwartste dag uit mijn leven. De bedrijfsarts zei dat ik zwaar overspannen was en dat ik maar eens een paar maanden met mijn kinderen in de zandbak moest gaan zitten.

Omdat ik thuis zat, moest Joost fulltime gaan werken. Opeens deden we mee aan het traditionele rolpatroon waarvan we allebei altijd hadden gezegd dat we dat nóóit wilden. Het voelde als mijn eigen falen dat ik overspannen was geworden, maar ik besefte dat dat niet aan mij lag. Al die gezonde blosjes van andere jonge ouders zijn eigenlijk hysterische, rode wangen van het rennen en vliegen om werk en gezin in goede banen te kunnen leiden. Kinderen zijn een soort pionnen geworden die ouders verplaatsen als ze moeten werken. Er hoeft er maar een ziek te zijn, of het hele kaartenhuis valt in elkaar. Ik ben een wandelend voorbeeld van een vrouw die alles mee heeft: ik ben jong, gezond, hoogopgeleid en ik heb ouders in de buurt wonen die met liefde op mijn kinderen passen. Als ik het al niet voor elkaar krijg om mijn werk met mijn kinderen te combineren, wie dan wel?

'Femanisme'

Ik maakte me er enorm kwaad over en begon ingezonden brieven te schrijven naar kranten. Dat mannen en vrouwen recht hebben op gelijke kansen om werk en het zorgen voor het kinderen te verdelen. En dat werkgevers nog steeds van hun werknemers verwachten dat ze zich helemaal op hun werk kunnen storten zoals in de jaren vijftig, toen vrouwen nog met een kopje thee op hun kinderen zaten te wachten. Gezinnen komen in de knel omdat vrouwen nu ook werken, maar de instelling van werkgevers daar nog niet aan is aangepast. De emancipatie is eigenlijk alleen maar gericht op het verhogen van het Bruto Nationaal Product. Vaak zijn het de vrouwen die daar de dupe van worden. Zij rennen om vijf uur 's middags naar de crèche om hun kind op te halen, terwijl de mannen tijdens borrels na werktijd de beste banen verdelen. Het is dan wel normaal dat vrouwen werken, ze hebben ook nog steeds patent op de opvoeding. Dat vind ik onzin. Mannen wíllen wel parttime werken om voor hun kind te zorgen. Ze hebben echt geen problemen met luiers verschonen. Zo kwam ik op het idee voor een nieuwe vorm van het feminisme: het 'femanisme', waarin mannen en vrouwen samen met elkaar werken en zorgen voor de kinderen. Volgens mij is het mogelijk wanneer werknemers een deel thuis mogen werken of hun werk flexibel mogen inrichten. Als ze dan een keer met een kind naar de dokter moeten, halen ze de gemiste werktijd 's avonds weer in. Ook levert langer ouderschapsverlof voor mannen zoveel loyaliteit op dat werkgevers daar echt niet minder van worden.

Ik ben in mijn kracht gaan zitten en dat heeft mij veel opgeleverd. Door die brieven heb ik een goede parttime baan gekregen als publiciteitsmedewerker over dit onderwerp. Ook ben ik aanvoerder geworden van het 'New Girls Network', een denktank over emancipatie van het ouderschap. Het is veel werk, maar het geeft veel voldoening. Ik heb mijn stem verloren en weer teruggekregen. Nu wil ik hem gebruiken!"

PS

• Een kwart van de hoogopgeleide vrouwen boven de 45 jaar heeft geen kinderen
•  Vrouwen die eerst een lange tijd hebben gewerkt voor ze kinderen kregen, verdienen gemiddeld 20% meer dan vrouwen die vroeg aan kinderen zijn begonnen 
• 86% Van de Nederlanders vinden geluk in het privé-leven belangrijker dan een goede carrière 
• Bijna de helft de Nederlanders werkt het liefst parttime