Hulp voor eigen baas met dikke buik

Dag 05-03-2008 | Door: Esma Linnemann

Maar het gaat slechts om een minimale uitkering.

Stella van Doorn speelde als contrabassist net zolang door tot haar zwangere buik het niet langer toestond. ‘Ik stond met zeven maanden nog op het podium, maar op een gegeven moment ging het echt niet meer’, vertelt de Rotterdamse. Omdat zij geen inkomsten had, werd Van Doorn door het aangeraden naar de Sociale Dienst te gaan. Maar die vertelde de muzikant dat ze geen recht had op een uitkering en dat ze moest blijven solliciteren.

Van Doorn kan zich er nog steeds over opwinden. ‘Ze zeiden tegen mij: ‘U moet niet denken dat u door kinderen te krijgen nooit meer hoeft te werken.’ Maar ik was helemaal niet werkloos, ik was hoogzwanger.’ De contrabassist moest haar hele administratie overdragen en kreeg huisbezoek om te controleren of zij zich wel aan de regels hield. ‘Het heeft mij veel stress opgeleverd.’

Wettelijk niets geregeld

Stella van Doorn is een van de vele zelfstandig ondernemers voor wie wettelijk niets geregeld was tijdens de zwangerschap. Het kabinet Balkenende schafte in 2004 de zwangerschapsuitkering voor zelfstandig ondernemers af, ervan uitgaande dat deze groep zichzelf kon verzekeren tegen inkomstenderving. Nu, drie jaar later, komt het kabinet hierop terug. ‘Het bleek dat zwangerschap moeilijk te verzekeren was. Private verzekeraars keren bijvoorbeeld pas na twee jaar uit’, vertelt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Door deze situatie zijn veel ondernemers niet verzekerd voor zwangerschap en werkten ze vaak lang door, reden voor partijen als GroenLinks om aan de bel te trekken.

Nu komt minister Piet Hein Donner met een wetsvoorstel. Als zijn plannen worden goedgekeurd, hebben zwangere ondernemers vanaf 1 juli weer recht op geld. Een goede zaak, vindt freelance publicist Roos Wouters, zelf moeder van twee kinderen en woordvoerder van Alternatief voor een Vakbond. ‘De overheid heeft gewoon een grote groep vergeten, dat mag zij niet eens doen, want dat is discriminatie.’ Onder de nieuwe regeling hebben vrouwelijke zelfstandigen zestien weken recht op een uitkering van 100 procent minimumloon. Nog steeds erg karig, vindt Wouters. ‘Ik snap niet waarom voor zelfstandigen een andere regeling moet gelden dan voor werknemers, die wel hun volledige loon krijgen.’ Zelfstandig ondernemerschap is volgens Wouters juist aantrekkelijk voor vrouwen, omdat ze flexibeler werktijden hebben en zo beter werk en zorg kunnen combineren. Als de overheid een hogere arbeidsparticipatie onder vrouwen wil, moet ze juist deze groep goed faciliteren, aldus Wouters.

Flexibele werktijden

Roel Masselink, secretaris van de belangenvereniging voor zelfstandigen, de PZO, ziet het vrouwelijke ledental gestaag groeien. ‘Bijna 50 procent is vrouw. Zij kiezen voor zelfstandigheid, vanwege de flexibele werktijden, maar ook vanwege het glazen plafond, een bedrijfscultuur waardoor ze niet verder komen.’ Masselink is blij dat voor deze groep de zwangerschapscompensatie weer terugkomt.

‘Maar ik roep niet voluit hoera. Het gaat om slechts een minimale uitkering, daar moeten vrouwen zich goed van bewust zijn. En wat gebeurt er met alle vrouwen die precies tussen de regelingen door zwanger werden? Die mogen niet de dupe worden.’ Volgens Masselink kunnen ondernemende vrouwen zich het beste bijverzekeren. Maar dan moet zo’n verzekering er wel zijn, vindt Agaat Beuk, senior beleidsmedewerker bij de emancipatie-instantie E-Quality.

‘Om de situatie voor mannelijke en vrouwelijke zelfstandigen echt gelijk te maken, zou deze groep zich moeten kunnen verzekeren, zodat vrouwen hun volledige inkomen krijgen tijdens de zwangerschap.’ Dat laatste lijkt vooralsnog een knelpunt: veel verzekering keren pas na twee jaar zwangerschapsgeld uit, en de premies zijn soms torenhoog. Zo blijft zwanger worden voorlopig een financieel risico voor zelfstandig ondernemers.